![\"Obsi\"](\"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Faajjii.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Labsiin Farra Shorokessuummaa Mana Maree Ministeerotaatiin Dhihaate Deemsa Karaa
\nNagaatti Hulaa Cufuuf Kan Ta\u2019e Jedhamee kan Bocame Dha
\n(Ibsa ABO, Caamsaa 3, 2021)
\nSeerri \u201cFarra-Shororkeesummaa Mana Maree Ministeerotaa Itoophiyaatiin gaafa Caamsaa 1, 2021
\ndhaabota ABUT fi \u201cShene\u201d jedhaman tarree dhaabota shororkeessitootatti ramaduuf jedhamee qophaa\u2019e
\nta\u2019e jedhamee humnoota hidhatan suduudaan maree siyaasa irraa fageessuu fi walumaagalatti daba
\nmaree siyaasaa danquuf itti yaadame godhame dha. Seera qophaa\u2019e kana keessatti jechi \u201cShene\u201d jedhu
\nakkamiin akka dhimma itti ba\u2019ame beekuu baannus, akka tilmaama keenyaatti garuu jechi \u201cshanee jedhu
\nnama lammii Oromiyaa ta\u2019ee fi kan dhaaba Paartii Badhaadhinaa hindeeggerre hunda dha. Haa ta\u2019u
\nmalee, sirnaa fi caasaa bulchiinsa Gadaa keessatti jechi \u201cshanee\u201d jedhu jecha eebbifamaa fi kabajamaa
\nkan aadaa fi duudhaa Oromoo of keessatti hamaate dha. Jecha kana seera \u201cfarra-shororkeessummaa
\nwaliin walitti hidhanii gocha cubbamaa akka ibsu gochuun aadaa, afaanii fi duudhaa Oromoo xiqqeessuu
\nfi abaaruu dha.
\nJechi sun maaliifuu dhimma itti yoo ba\u2019ame garuu, seerri dhihaate kun jeequmsa siyaasaa biyyattiin
\nkeessa seente karaa nagaatiin furuuf yaalii taasifamu gufachiisuuf itti yaadamee kan qophaa\u2019e dha.
\nKeessattuu yeroo hawaasni addunyaa kanneen akka Ameerikaa fi Gamtaan Awurooppaa rakkoo
\nwalxaxaa fi gaaga\u2019ama biyyattiin keessa seente furuuf tattaaffi godhaa jiran yeroo murteessaa kana
\nkeessatti seera balfatamaa jeequmsa baballisu Kanaan asi ba\u2019uun dalagaa haalaan cubbamaa dha.
\nMurni Itoophiyaarratti amma aangoo qabatee jiru seer-qabeessummaan isaa Onkoloolessa 05, 2020
\nwaan raawwateef biyyatti kan bulchaa jiru karaa seeraan alaa (illegal) ta\u2019een akka ta\u2019e eenyu biraayyu
\ndhokataa miti. Manni Maree Ministeerotaa, Paarlaamaan biyyatti akkasumas aanga\u2019ootni mootummichaa
\nguutummatti seer-qabeessumaan isaanii waan dhumateef seera baasuufis ta\u2019e seera ba\u2019ee jiru hojiitti
\nhiikuuf mirga seeraa fi heeraa hin qabani. Itoophiyaan jeequmsa heeraa (constitutional crisis) keessa
\nseentee waan jirtuuf, seerrii-shororkeesmmaa kun, utuma paarlaamaatiin raggaasifameellee,
\npaarlaamaan sunuu seera qabeessa waan hin taaneef, seera raggaasisuufis ta\u2019e filannoo geggeessuun
\nseeraan ala dha.
\nKana malees seera shororkeessummaa kana qama seera qabeessa hin taane Kanaan labsuun qaamni
\naangoo biyyatti dhuunfatee jiru kun waraana, jeequmsaa, fi dhiittaa mirga namoomaa geggeessaa jiru
\njabeessee itti fufuuf kan murteeffate ta\u2019uu mul\u2019isa. Jeequmsa namoomaa biyyattiin keessa seentee jirtus
\nakka malee hammeessa. Asirratti kan hubachiisuu barbaannu seerri farra-shororkeessummaa amma
\nqophaa\u2019e kun labsii farra-shororkeessummaa bara 2009 (Lak. 652\/2009) mootummaa ADWUE tiin
\nqophaa\u2019ee dalagaalee hacuuccaa kan diinota siyaasaa kanneen akka ABO, ABBO, Ginbot 7
\ndhabamsiisuuf gocha raawwataa turan seera qabeessa taasisuuf maqaa \u201cshororkeesitoota\u201d kanneen
\nakka Al-Shabaab faa gaanfa Afirikaatti lolla maqaa jedhuun itti fayyadamaa turan waliin garaagarummaa
\nhin qabu. Seerri 2009 sun mormittoa siyaasaa ittiin ukkaamsuuf, miseensota, hooganoota fi deggertoota
\nisaanii ittiin hiraarsuuf dhimma bahamaa ture. Gartuun mootummaa qabatee jiru kunis hacuuccaa
\ntaasisaa jiru seer-qabeessa taasisuuf tarsiimoodhuma kana qopheeffatee asi ba\u2019e. Seera farra-shororkeessummaa kana labsuun ammallee ajjeechaa fi hiraarsa bal\u2019inaan mormitootaa fi lammiilee
\nbiyattii irratti geggeeffamaa jiru caalaatti baballisaanii itti fufuuf deemama.
\nUmmatoota Itoophiyaa fi hawaasa addunyaa kan hubachiisuu barbaannu, seerri shororkeessummaa kun
\nkan inni addatti akeekkate ummatoota bilisummaa fi dimookraasiif falmaa taasisaa jiran kanneen akka
\nlammiilee Oromiyaa, Beenishaangul-Gumuz, Sbootaa fi sab-lammoota kibbaa fi ummata Tigraay dha.
\nKanaaf, lammiileen Oromiaa fi ummatoonni Itoophiyaa kanneen biroo balaa dhufaa jiru kana beekanii of\u0002eeggannoo akka godhanii fi rakkoo siyaasaa lubbuu fi jiruu fi jireenya isaanii gaaga\u2019aa jiru kanaaf
\nwaraanaan utuu hin taane mareedhaan akka hiikamu akka harka wal qabatanii qabsoo godhan
\nakeekkachiifna. Kana malees, filannoon biyyoolessaa utuma jiraateellee, haala biyyattiin meessaa
\nwaraanaatiin dhuunfatamtee jirtu kanatti filannoon hirmaachisaa ta\u2019e nagaan deemsifamuu waan hin
\ndandeenyeef, gartuun mootummaa qabatee jiru kun filannoo jedhame sana waliin dha\u2019uuf akka
\nakeekkate seerri amma baafame kun ragaa ga\u2019aa dha.
\nDabalataanis hawaasa addunya kan beeksisuu barbaannu gartuun aangoo qabatee jiru kun sirna
\ndeemsa karaa nagaatiif karaa cufee, mormitootatti seera sirnaan alaatti dhimma ba\u2019uun maq-balleessii
\nsobaa itti maxxansee diktaatara ta\u2019ee aangoorra turuuf kan murteeffate ta\u2019uu dha. Keessattu seerri
\nshororkessummaa kun maree siyaasaaf karaa cufee, mormitoonni akka dorgommii keessa hin seenne
\ngochuuf waan akeekkkateef dhaabbatoonni kanneen akka Gamtaa Africa (AU), Mana Maree Nageenyaa
\nMootummoota Gamtoomanii (UNSC), Gamtaa Awurooppaa (EU), fi kanneen dhimmi kun isaan ilaalu
\nhundinuu seerra farra shororkeessummaa kana akka jabeessanii morman gaafanna. Kana malees
\ngartuun aangoo qabatee jiru kun akeeka duula waraanaa fi jeequmsa keessa seenamee fi yoo itti fufe
\nkeessaa ba\u2019uun rakkisaa ta\u2019e kana hatattamaan akka dhaabuu dhiibbaa barbaachisu akka godhan
\ngaafanna. Yeroo mootummoonni diktaatarri akka mootummaa Itoophiyaa moormitoota siyaasaa biyya
\nkeessaa dhabamsiisuuf jecha yammuu seera hacuucaa akka seera shororkeessummaa baafatanii
\nnagaafi tasgabbii naannoo kanaatii fi adduunyaaf rakkoo guddaa uuman akka utuu arganii ija isaanii hin
\ndunuunfanne waamicha goona.
\nXumurarratti, gartuun aangoo qabatee jiru kun biyya keessatti guyyuu jeequmsa kan uumaa oolu biratti
\naangoorra turuuf jecha alattillee jeequmsarratti jeequmsa dhalchaa akka jiru beeksisuu barbaanna. Kun
\ngaruu biyyattii gara diigumsaa fi kufaatiitti maayiitti geessa. Kunimmoo haala gaddisiisaa fi biyyattiin akka
\nbiyyaattu jiraachuuf carraa isa dhumaati jennee amanna. Kanaafuu, haalli jiru kana caalaa utuu hin
\nhammaatiin ummatoonni Itoophiyaa fi hawaasni addunyaa tarkaanfii hatattamaa akka fudhatu dhaamna.
\nABOn furmaanni amansiisaa fi dhaabbataan rakkoo Itoophiyaan keessa seente furuu dhanda\u2019u deemsa
\nsiyaasaa dimookraatawaa ta\u2019ee fi qaamolee dhimmi isaa isan ilaalu kan hirmaachise maree siyaasaa
\n(political dialogue) qofaa dha jedhee amana. Kanaafis, humnoota dhimmi isaa isaan ilaalu hunda waliin
\nfala soquuf, rakkoo jiru nagana furuuf waltahiinsa ijaaruuf, akkasumas garaagarummaa jiru dhiphisanii
\nbiyya waloo dimookraatofte ijaaruuf fedhii qabachuu fi qophii ta\u2019uu ibsa.
\nInjifannoo Ummata Bal\u2019aaf!
\nAdda Bilisummaa Oromoo
\nCaamsaa 3, 2021
\nFinfinnee<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Labsiin Farra Shorokessuummaa Mana Maree Ministeerotaatiin Dhihaate Deemsa Karaa Nagaatti Hulaa Cufuuf Kan Ta\u2019e Jedhamee kan Bocame Dha (Ibsa ABO, Caamsaa 3, 2021) Seerri \u201cFarra-Shororkeesummaa Mana Maree Ministeerotaa Itoophiyaatiin gaafa Caamsaa 1, 2021 dhaabota [Read More]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":372,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1642"}],"collection":[{"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1642"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1642\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oromoliberationfront.org\/aforomo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}